Ventilatie bij woningverkoop: wat moet je melden en waar moet je op letten?

Door Redactie HoReSa19 min lezen
Installateur controleert het mechanische ventilatiesysteem en de WTW-installatie in een woning.
Foto: Jan van der Wolf via Pexels

Een goed ventilatiesysteem is een belangrijk onderdeel van een gezonde en comfortabele woning. Het zorgt ervoor dat vervuilde en vochtige lucht wordt afgevoerd en dat voldoende verse buitenlucht de woning binnenkomt.

Bij de verkoop van een woning verdient ventilatie daarom aandacht. Potentiële kopers kijken niet alleen naar de afwerking, isolatie en verwarmingsinstallatie, maar ook naar de manier waarop de woning wordt geventileerd.

In sommige woningen gebeurt dit hoofdzakelijk via ramen, ventilatieroosters en natuurlijke luchtstromen. Andere woningen beschikken over mechanische ventilatie, balansventilatie of een installatie met warmteterugwinning (WTW).

De aanwezigheid van een ventilatiesysteem betekent echter niet automatisch dat het goed functioneert. Vervuilde ventilatiekanalen, versleten ventilatoren, verkeerd afgestelde ventielen of onvoldoende luchttoevoer kunnen de werking verminderen.

Ook kunnen geluidsoverlast, vochtproblemen en schimmelvorming wijzen op aandachtspunten die nader onderzoek verdienen.

Voor jou als verkoper is het belangrijk om te weten welk ventilatiesysteem aanwezig is, hoe het wordt onderhouden en of er bekende gebreken bestaan.

In dit artikel van HoReSa Insights lees je welke ventilatiesystemen in woningen voorkomen, waar je technisch op moet letten, wanneer onderhoud of inspectie verstandig is en welke informatie je als verkoper met potentiële kopers moet delen.

01Waarom is ventilatie belangrijk bij woningverkoop?

Ventilatie heeft invloed op de luchtkwaliteit, het wooncomfort en de vochthuishouding in een woning.

Dagelijks ontstaat binnen een woning vocht en vervuiling door onder andere:

  • Ademen en transpireren.
  • Douchen en baden.
  • Koken.
  • Het drogen van was.
  • Huisdieren.
  • Schoonmaakmiddelen.
  • Meubels en bouwmaterialen.
  • Roken en andere bronnen van luchtverontreiniging.

Wanneer deze vochtige en vervuilde lucht onvoldoende wordt afgevoerd, kan de luchtkwaliteit achteruitgaan.

Dat kan onder meer leiden tot:

  • Een benauwd of bedompt gevoel.
  • Condensvorming op ramen.
  • Vochtige oppervlakken.
  • Schimmelvorming.
  • Aanhoudende kook- of vochtgeuren.
  • Een minder comfortabel binnenklimaat.

Goede ventilatie is dus niet alleen een kwestie van comfort. Het is ook belangrijk voor het behoud van de woning en een gezond binnenmilieu.

Bij de verkoop kan een goed functionerend en onderhouden ventilatiesysteem een positief onderdeel zijn van de technische presentatie.

Een verouderd of slecht functionerend systeem hoeft niet automatisch een verkoopprobleem te zijn, maar bekende gebreken moeten zorgvuldig worden beoordeeld en waar relevant worden gemeld.

02Welke ventilatiesystemen komen voor in Nederlandse woningen?

De manier waarop een woning wordt geventileerd, hangt onder andere af van het bouwjaar, de bouwkundige opzet, eerdere renovaties en de toegepaste installatietechniek.

De belangrijkste systemen zijn natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie en balansventilatie.

Natuurlijke ventilatie

Bij natuurlijke ventilatie vindt de aanvoer en afvoer van lucht plaats zonder een mechanische ventilator die de luchtstromen centraal aanstuurt.

De lucht kan bijvoorbeeld via de volgende voorzieningen bewegen:

  • Ventilatieroosters.
  • Klepramen.
  • Raamopeningen.
  • Gevelroosters.
  • Natuurlijke luchtkanalen.
  • Andere daarvoor ontworpen ventilatieopeningen.

De luchtstroming wordt onder meer beïnvloed door temperatuurverschillen, wind en de inrichting van de woning.

Bij de verkoop is het verstandig om te controleren welke ventilatievoorzieningen aanwezig zijn en of deze bruikbaar zijn.

Let bijvoorbeeld op roosters die zijn dichtgezet, beschadigde ventilatieopeningen of voorzieningen die door een verbouwing zijn verwijderd.

Mechanische ventilatie

Bij mechanische ventilatie wordt lucht met behulp van een ventilator uit de woning afgevoerd.

In veel woningen wordt vervuilde lucht afgezogen vanuit:

  • De keuken.
  • De badkamer.
  • Het toilet.
  • Soms een wasruimte of andere vochtige ruimte.

De verse lucht komt doorgaans via ventilatieroosters of andere toevoervoorzieningen binnen.

Een centrale ventilatiebox stuurt de afvoer aan.

Mechanische ventilatie wordt ook wel centrale afzuiging genoemd.

Bij de verkoop is het verstandig om de leeftijd, werking en onderhoudshistorie van de ventilatiebox te inventariseren.

Balansventilatie

Bij balansventilatie wordt zowel de aanvoer van verse lucht als de afvoer van gebruikte lucht mechanisch geregeld.

Het systeem brengt de hoeveelheid toegevoerde en afgevoerde lucht met elkaar in evenwicht.

De lucht wordt via kanalen naar verschillende ruimten geleid.

Een belangrijk aandachtspunt is dat het systeem goed moet zijn ontworpen en ingeregeld. Wanneer de luchtstromen niet goed zijn afgestemd, kan het comfort verminderen.

Bij de verkoop is het verstandig om de technische documentatie en eventuele inregelrapporten beschikbaar te stellen.

Balansventilatie met warmteterugwinning (WTW)

Een WTW-installatie is een vorm van balansventilatie waarbij warmte uit de afgevoerde binnenlucht wordt gebruikt om de toegevoerde buitenlucht voor te verwarmen.

Hierdoor kan warmteverlies door ventilatie worden beperkt.

Een WTW-installatie bestaat afhankelijk van de uitvoering onder andere uit:

  • Een ventilatie-unit.
  • Toevoerkanalen.
  • Afvoerkanalen.
  • Filters.
  • Ventielen.
  • Een warmtewisselaar.
  • Een regeling.
  • Eventueel een bypass.

De filters en kanalen moeten worden onderhouden. Ook moet de installatie goed zijn afgesteld.

Bij verkoop is het belangrijk om duidelijk te maken dat een WTW-installatie aanwezig is en welke onderdelen daarbij horen.

03Ventilatiebox: waar moet je op letten?

Bij mechanische ventilatie is de ventilatiebox een belangrijk onderdeel van het systeem.

De ventilator zorgt ervoor dat gebruikte lucht via de aangesloten kanalen wordt afgevoerd.

Een ventilatiebox kan op verschillende plaatsen zijn geïnstalleerd, bijvoorbeeld in een technische ruimte, berging, kast of op zolder.

Controleer bij de verkoop:

  • Het merk en type.
  • Het installatiejaar.
  • De algemene staat.
  • De werking van de ventilator.
  • De aanwezige standen.
  • De bediening.
  • Eventuele sensoren.
  • De onderhoudshistorie.
  • Bekende storingen.
  • Ongebruikelijke geluiden.

Een oudere ventilatiebox hoeft niet automatisch defect te zijn.

De leeftijd is wel een reden om aandacht te besteden aan de werking, het energiegebruik en de onderhoudshistorie.

Wanneer de ventilatiebox regelmatig uitvalt of veel geluid maakt, kan een technische controle verstandig zijn.

04Ventilatieroosters en luchttoevoer

Een ventilatiesysteem kan alleen goed functioneren wanneer voldoende verse lucht de woning binnenkomt.

Bij mechanische afvoer moet de lucht die wordt afgevoerd immers worden aangevuld.

Ventilatieroosters zijn daarom belangrijke onderdelen van de woning.

Ze kunnen onder andere zijn aangebracht:

  • Boven ramen.
  • In gevels.
  • In kozijnen.
  • In deuren.
  • In daarvoor ontworpen ventilatieopeningen.

Controleer bij de verkoop of de roosters aanwezig, bereikbaar en bruikbaar zijn.

Let op:

  • Beschadigde roosters.
  • Vervuiling.
  • Vastzittende bediening.
  • Roosters die zijn dichtgezet.
  • Ontbrekende roosters na vervanging van kozijnen.
  • Onjuiste aanpassingen bij isolatiewerkzaamheden.

Wanneer bij een renovatie nieuwe kozijnen of beglazing zijn geplaatst, is het belangrijk om te controleren of de benodigde ventilatievoorzieningen behouden zijn of op een andere manier zijn geregeld.

Een woning beter luchtdicht maken zonder voldoende ventilatiemogelijkheden kan problemen veroorzaken.

05Ventilatiekanalen en afzuigpunten

Ventilatiekanalen transporteren lucht tussen de verschillende ruimten en de ventilatie-unit of afvoeropening.

In de loop van de tijd kunnen stof, vet en andere vervuiling zich ophopen.

Dat kan de luchtstroming beïnvloeden.

Controleer daarom de zichtbare onderdelen, zoals:

  • Ventilatieventielen.
  • Afzuigroosters.
  • Kanaalaansluitingen.
  • Ventilatieopeningen.
  • Bereikbare delen van het systeem.

Bij de verkoop is het verstandig om na te gaan of de ventilatiekanalen eerder zijn gereinigd en of daar documentatie van beschikbaar is.

Niet ieder kanaal is zonder specialistische apparatuur goed te beoordelen.

Laat bij twijfel een deskundige installateur vaststellen of reiniging of aanvullend onderzoek nodig is.

Ventielen niet zomaar verstellen

Ventielen bepalen mede hoeveel lucht vanuit een ruimte wordt afgevoerd of toegevoerd.

De instelling kan onderdeel zijn van de oorspronkelijke inregeling van het ventilatiesysteem.

Wanneer ventielen zonder kennis van het systeem worden versteld of op een andere plaats worden teruggezet, kan de luchtverdeling veranderen.

Reiniging moet daarom zorgvuldig gebeuren. Bij voorkeur blijven de oorspronkelijke instellingen behouden.

Wanneer de afstelling niet meer bekend is, kan een installateur het systeem opnieuw inregelen.

06De werking van ventilatie in keuken, badkamer en toilet

De keuken, badkamer en het toilet zijn ruimten waar relatief veel vocht, geuren en vervuilde lucht ontstaan.

Daarom is het belangrijk dat de ventilatievoorzieningen daar goed functioneren.

Ventilatie in de keuken

Tijdens het koken ontstaan vocht, geuren en vetdeeltjes.

Een afzuigkap kan helpen om kookdampen en geuren af te voeren.

Er zijn verschillende typen afzuigkappen:

  • Afzuigkap met afvoer naar buiten.
  • Recirculatieafzuigkap met filters.
  • Geïntegreerde kookplaatafzuiging.

Een recirculatieafzuigkap filtert de lucht en blaast deze terug de keuken in. Dit is niet hetzelfde als ventilatie naar buiten.

Controleer bij de verkoop welk type aanwezig is en hoe het is aangesloten.

Maak ook duidelijk of de afzuigkap bij de woning achterblijft.

Ventilatie in de badkamer

In de badkamer ontstaat veel vocht door douchen en baden.

Een mechanisch afzuigpunt of afzonderlijke badkamerventilator kan helpen om deze vochtige lucht af te voeren.

Let op:

  • De werking van de ventilator.
  • De bediening.
  • Eventuele vochtsensoren.
  • De afzuigcapaciteit.
  • Vervuiling van het ventiel.
  • Geluidsoverlast.
  • Condensvorming.
  • Schimmelvorming.

Wanneer de badkamer na gebruik langdurig vochtig blijft, kan dit aanleiding zijn om de ventilatie te laten controleren.

Ventilatie in het toilet

Ook in het toilet kan mechanische ventilatie aanwezig zijn.

Controleer of het afzuigpunt functioneert en of de ventilatie niet wordt geblokkeerd.

Bij woningen met centrale mechanische ventilatie is het toilet vaak aangesloten op dezelfde ventilatiebox als de badkamer en keuken.

07Onderhoud van mechanische ventilatie

Regelmatig onderhoud helpt om de ventilatie goed te laten functioneren.

De precieze onderhoudsbehoefte verschilt per systeem, fabrikant en gebruik.

Mogelijke onderhoudswerkzaamheden zijn:

  • Reinigen van ventilatieroosters.
  • Reinigen van ventielen.
  • Controleren van de ventilatiebox.
  • Reinigen van ventilatiekanalen.
  • Controleren van de motor.
  • Controleren van de elektrische aansluitingen.
  • Controleren van sensoren.
  • Opnieuw inregelen van het systeem.

Bij de verkoop is het verstandig om te verzamelen:

  • Onderhoudsfacturen.
  • Reinigingsrapporten.
  • Installatiegegevens.
  • Handleidingen.
  • Garantievoorwaarden.
  • Eventuele onderhoudscontracten.

Maak onderscheid tussen zelf uitgevoerde schoonmaakwerkzaamheden en professioneel onderhoud.

Een schone ventilatiebox betekent niet automatisch dat ook alle kanalen schoon zijn of dat de luchtstromen correct zijn ingeregeld.

08Onderhoud van een WTW-installatie

Een WTW-installatie vraagt specifieke aandacht.

De filters spelen een belangrijke rol bij de luchtkwaliteit en de werking van het systeem.

Afhankelijk van de installatie moeten filters periodiek worden gereinigd of vervangen.

Daarnaast kan onderhoud bestaan uit:

  • Controleren van de ventilatoren.
  • Reinigen van de warmtewisselaar volgens de voorschriften.
  • Controleren van de bypass.
  • Controleren van de condensafvoer.
  • Inspecteren van de aansluitingen.
  • Controleren van de luchtkanalen.
  • Controleren van de regeling.
  • Controleren van de luchttoevoer en -afvoer.
  • Opnieuw inregelen indien nodig.

Controleer de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant.

Bewaar facturen en rapporten van onderhoudsbedrijven.

Wanneer de filters niet tijdig zijn vervangen, kan de werking van het systeem verminderen. Dat betekent niet automatisch dat de installatie defect is, maar het kan wel aanleiding zijn voor onderhoud.

09Geluidsoverlast door ventilatie

Een ventilatiesysteem hoort tijdens gebruik geluid te kunnen maken, maar aanhoudende of opvallende geluidsoverlast kan wijzen op een probleem.

Mogelijke oorzaken zijn:

  • Vervuilde ventilator.
  • Versleten motor.
  • Loszittende onderdelen.
  • Slecht bevestigde kanalen.
  • Trillingen.
  • Onjuiste afstelling.
  • Vervuilde filters.
  • Een te hoge ventilatiestand.
  • Problemen met de luchttoevoer.

Maak onderscheid tussen normaal bedrijfsgeluid en ongebruikelijke geluiden.

Wanneer een ventilatiesysteem zoveel geluid maakt dat bewoners het uitschakelen, is het verstandig de oorzaak te laten onderzoeken.

Het uitschakelen van ventilatie om geluidsoverlast te vermijden kan de luchtkwaliteit en vochtafvoer nadelig beïnvloeden.

Bij de verkoop moet een bekend en terugkerend probleem niet worden verzwegen.

10Ventilatie en vochtproblemen

Ventilatie speelt een belangrijke rol bij het afvoeren van vocht uit de woning.

Onvoldoende ventilatie kan bijdragen aan een hoge luchtvochtigheid en condensvorming.

Dat kan bijvoorbeeld zichtbaar worden als:

  • Condens op ramen.
  • Vochtige plekken rond ramen.
  • Schimmelvorming in hoeken.
  • Schimmel op kitranden.
  • Een muffe geur.
  • Langdurig vochtige oppervlakken.

Toch is slechte ventilatie niet de enige mogelijke oorzaak van vochtproblemen.

Andere oorzaken kunnen zijn:

  • Lekkages.
  • Optrekkend vocht.
  • Doorslaand vocht.
  • Koudebruggen.
  • Bouwkundige gebreken.
  • Onvoldoende isolatie.
  • Problemen met de waterafvoer.

Een vochtplek of schimmelvorming mag daarom niet zonder onderzoek automatisch aan het ventilatiesysteem worden toegeschreven.

Wanneer er sprake is van terugkerende vochtproblemen, is het verstandig om zowel de ventilatie als mogelijke bouwkundige oorzaken te laten beoordelen.

Voor een uitgebreide behandeling van vocht en schimmel verwijzen we naar artikel 91 van HoReSa Insights.

11Ventilatie en isolatie: waarom moeten deze samen worden bekeken?

Bij het verduurzamen van een woning wordt vaak aandacht besteed aan isolatie, kierdichting en het vervangen van glas of kozijnen.

Daardoor kan de woning luchtdichter worden.

Dat kan warmteverlies beperken, maar vraagt ook om voldoende gecontroleerde ventilatie.

Wanneer ventilatievoorzieningen bij renovatie worden verwijderd of onvoldoende worden benut, kan de luchtkwaliteit achteruitgaan.

Bij de verkoop is het daarom verstandig om te inventariseren:

  • Welke isolatiemaatregelen zijn uitgevoerd?
  • Zijn ventilatieroosters behouden?
  • Is mechanische ventilatie aanwezig?
  • Is het ventilatiesysteem aangepast?
  • Is het systeem na renovatie opnieuw ingeregeld?
  • Zijn er bekende vocht- of condensproblemen ontstaan?

Een goed geïsoleerde woning heeft niet automatisch een goed binnenklimaat.

De combinatie van isolatie, ventilatie en verwarming bepaalt mede het comfort.

12Ventilatie en energielabel

Ventilatievoorzieningen kunnen onderdeel zijn van de energieprestatie en de technische beoordeling van een woning.

De aanwezigheid van een modern ventilatiesysteem betekent echter niet automatisch dat de woning een bepaald energielabel krijgt.

Bij de energieprestatie spelen meerdere onderdelen een rol, waaronder:

  • Isolatie van de gevel.
  • Dakisolatie.
  • Vloerisolatie.
  • Beglazing.
  • Verwarmingsinstallatie.
  • Warmwatervoorziening.
  • Ventilatievoorzieningen.
  • Eventuele warmteterugwinning.

Een WTW-installatie kan bijdragen aan het beperken van warmteverlies door ventilatie.

De daadwerkelijke invloed op het energielabel hangt af van de toegepaste installatie en de geldende beoordelingsmethodiek.

Wanneer een ventilatiesysteem na de registratie van het energielabel is vernieuwd, is het verstandig om te beoordelen of een nieuwe energieprestatieopname relevant is.

Maak bij de verkoop duidelijk onderscheid tussen een geregistreerd energielabel en afzonderlijke verbeteringen die later zijn uitgevoerd.

13Vraaggestuurde ventilatie en sensoren

Moderne ventilatiesystemen kunnen worden aangestuurd op basis van sensoren.

Deze sensoren kunnen bijvoorbeeld reageren op:

  • Luchtvochtigheid.
  • CO₂-concentratie.
  • Aanwezigheid van personen.
  • Tijdschema's.
  • Andere meetwaarden die het systeem ondersteunt.

Het ventilatiesysteem kan daardoor de ventilatiecapaciteit aanpassen aan het gebruik van de woning.

Bij verkoop is het verstandig om te controleren:

  • Welke sensoren aanwezig zijn.
  • Waar de sensoren zich bevinden.
  • Of ze functioneren.
  • Hoe het systeem wordt bediend.
  • Of er instellingen of gebruikersaccounts nodig zijn.
  • Of de handleiding beschikbaar is.

Wanneer slimme apparatuur aan een persoonlijk account is gekoppeld, moet ook de overdracht zorgvuldig worden geregeld.

Verwijder persoonlijke gegevens en zorg dat de koper weet hoe het systeem opnieuw kan worden ingesteld.

14Ventilatie in appartementen en VvE's

In appartementencomplexen kunnen ventilatievoorzieningen onderdeel zijn van de privéwoning of van gemeenschappelijke installaties.

De verdeling van verantwoordelijkheden hangt onder meer af van de splitsingsakte, het splitsingsreglement en de feitelijke installatie.

Er kunnen bijvoorbeeld gemeenschappelijke ventilatiekanalen of centrale afzuigvoorzieningen aanwezig zijn.

Bij verkoop is het verstandig om te controleren:

  • Of de ventilatiebox privé-eigendom is.
  • Of kanalen gemeenschappelijk zijn.
  • Wie verantwoordelijk is voor onderhoud.
  • Of de VvE onderhoudsrapporten heeft.
  • Of er bekende storingen zijn.
  • Of er werkzaamheden gepland zijn.
  • Of de installatie recent is aangepast.
  • Of er kosten of verplichtingen voor de eigenaar bestaan.

Vraag relevante documentatie op bij de VvE of beheerder.

Ga er niet automatisch van uit dat iedere ventilatievoorziening binnen een appartement volledig onder de verantwoordelijkheid van de individuele eigenaar valt.

15Moet je het ventilatiesysteem vóór de verkoop laten inspecteren?

Er bestaat geen algemene verplichting om ieder ventilatiesysteem bij woningverkoop volledig te laten inspecteren.

Een controle kan wel verstandig zijn wanneer:

  • De ventilatiebox regelmatig uitvalt.
  • Het systeem opvallend veel geluid maakt.
  • De badkamer langdurig vochtig blijft.
  • Er terugkerende condensvorming is.
  • Er schimmelvorming optreedt.
  • De ventilatie onvoldoende lijkt te functioneren.
  • De WTW-installatie storingen vertoont.
  • Filters of kanalen lange tijd niet zijn onderhouden.
  • Er na een verbouwing problemen zijn ontstaan.
  • Er geen duidelijkheid bestaat over de werking van het systeem.

Een installateur kan beoordelen welke onderdelen moeten worden gecontroleerd.

Afhankelijk van het systeem kan onderzoek bestaan uit:

  • Een visuele inspectie.
  • Controle van de ventilatie-unit.
  • Controle van de filters.
  • Controle van de ventielen.
  • Meting van luchtdebieten.
  • Controle van de kanaalaansluitingen.
  • Beoordeling van de regeling.
  • Controle van de luchttoevoer en -afvoer.
  • Opnieuw inregelen van het systeem.

Vraag vooraf wat de inspectie precies omvat.

Een onderhoudsbeurt is niet automatisch hetzelfde als een volledige prestatiemeting van het ventilatiesysteem.

16Moet je het ventilatiesysteem vervangen voordat je de woning verkoopt?

Nee. Er bestaat geen algemene verplichting om een ventilatiesysteem vóór de verkoop te vervangen.

De beslissing hangt af van de technische staat en de werking.

Soms is een onderhoudsbeurt voldoende.

Mogelijke werkzaamheden zijn:

  • Reinigen van de ventilatiebox.
  • Vervangen van filters.
  • Reinigen van ventielen.
  • Herstellen van een aansluiting.
  • Vervangen van een defecte schakelaar.
  • Repareren van een ventilatormotor.
  • Opnieuw inregelen van het systeem.

Bij een sterk verouderde of defecte ventilatiebox kan vervanging verstandig zijn.

Ook kan bij een renovatie worden overwogen om een bestaand mechanisch afvoersysteem te verbeteren of te vervangen door een systeem met warmteterugwinning.

De technische mogelijkheden en kosten verschillen per woning.

Een nieuw ventilatiesysteem levert niet automatisch een evenredige stijging van de verkoopprijs op.

Laat daarom vooraf beoordelen of een investering technisch noodzakelijk of commercieel verstandig is.

17Wat moet je als verkoper melden over ventilatie?

Als verkoper moet je relevante bekende informatie over de woning zorgvuldig delen met potentiële kopers.

Dat geldt ook voor de ventilatievoorzieningen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Een ventilatiebox die regelmatig uitvalt.
  • Een WTW-installatie met terugkerende storingen.
  • Bekende problemen met de luchttoevoer.
  • Een ventilatiesysteem dat niet goed functioneert.
  • Terugkerende geluidsoverlast.
  • Bekende lekkages bij ventilatiekanalen.
  • Schimmelvorming die samenhangt met een bekend ventilatieprobleem.
  • Eerdere reparaties.
  • Een ventilatiesysteem dat tijdens een verbouwing is aangepast.
  • Bekende problemen met gemeenschappelijke ventilatiekanalen.

Ook wanneer een probleem inmiddels is hersteld, kan de voorgeschiedenis relevant zijn.

Bewaar daarom waar mogelijk:

  • Onderhoudsrapporten.
  • Facturen.
  • Reparatiebonnen.
  • Installatiegegevens.
  • Garantievoorwaarden.
  • Inspectierapporten.
  • Correspondentie met installateurs.
  • VvE-documentatie.

Maak onderscheid tussen een vastgesteld gebrek, een vermoeden en een probleem dat aantoonbaar is hersteld.

Een verkoper hoeft niet zonder meer ieder technisch onderdeel zelf te onderzoeken. Wel is het belangrijk om relevante bekende informatie niet achter te houden en vragen van potentiële kopers zorgvuldig te beantwoorden.

18De mededelingsplicht en onderzoeksplicht bij ventilatie

Bij woningverkoop hebben verkoper en koper verschillende verantwoordelijkheden.

De verkoper heeft een mededelingsplicht. Relevante bekende informatie over de woning moet met de koper worden gedeeld.

De koper heeft een onderzoeksplicht. De koper moet zich voldoende verdiepen in de staat van de woning en kan bij zichtbare of vermoedelijke problemen aanvullende vragen stellen of onderzoek laten uitvoeren.

Bij ventilatie kan dit bijvoorbeeld spelen wanneer:

  • Een ventilatiebox duidelijk verouderd is.
  • Een afzuigpunt niet functioneert.
  • Er sprake is van zichtbare schimmelvorming.
  • Een WTW-installatie een storingsmelding geeft.
  • De badkamer langdurig vochtig blijft.
  • Er sprake is van terugkerende geluidsoverlast.

Een zichtbaar probleem kan aanleiding zijn voor nader onderzoek, maar ontslaat de verkoper niet automatisch van de verplichting om relevante bekende informatie te delen.

De verkoopvragenlijst helpt om bekende eigenschappen en gebreken systematisch vast te leggen.

Een algemene mededeling dat de woning een ouder ventilatiesysteem heeft, vervangt niet automatisch de verplichting om concrete bekende problemen te melden.

De juridische beoordeling hangt af van de omstandigheden, de aard van het probleem, de kennis van de verkoper en de afspraken in de koopovereenkomst.

19Heeft ventilatie invloed op de verkoopprijs?

Ventilatie kan onderdeel zijn van de beoordeling van de technische kwaliteit en het wooncomfort van een woning.

Een goed onderhouden ventilatiesysteem kan een positief onderdeel zijn van de presentatie.

Een defect of verouderd systeem kan juist aanleiding geven tot vragen of aanvullende kosten voor de koper.

Factoren die een rol kunnen spelen zijn:

  • Het type ventilatiesysteem.
  • De leeftijd van de installatie.
  • De technische staat.
  • De onderhoudshistorie.
  • De aanwezigheid van warmteterugwinning.
  • Het energiegebruik.
  • Geluidsoverlast.
  • De werking van de luchttoevoer en -afvoer.
  • Bekende vochtproblemen.
  • De kosten van eventueel herstel.

Een WTW-installatie betekent niet automatisch dat een woning een vast bedrag meer waard is.

Ook een nieuw ventilatiesysteem garandeert geen hogere verkoopprijs.

De invloed hangt af van de totale woningkwaliteit, de lokale marktomstandigheden en de verwachtingen van potentiële kopers.

Wanneer er concrete herstelkosten zijn, kan een offerte van een installateur helpen om de situatie inzichtelijk te maken.

20De rol van de verkoopmakelaar bij ventilatie

Een verkoopmakelaar hoeft geen ventilatiespecialist te zijn om ventilatie zorgvuldig in het verkoopproces mee te nemen.

De makelaar kan wel een belangrijke rol spelen bij het verzamelen van informatie en het samenstellen van een compleet verkoopdossier.

Denk aan:

  • Inventariseren van het aanwezige ventilatiesysteem.
  • Vragen naar het installatiejaar.
  • Opvragen van onderhoudsrapporten.
  • Navragen of er storingen zijn geweest.
  • Inventariseren van bekende geluidsoverlast.
  • Navragen of een WTW-installatie aanwezig is.
  • Controleren of er een onderhoudscontract bestaat.
  • Informeren naar gemeenschappelijke installaties bij appartementen.
  • Bespreken van bekende vocht- of schimmelproblemen.
  • Adviseren over specialistisch onderzoek bij twijfel.

Een makelaar moet terughoudend zijn met technische uitspraken die niet door documentatie of deskundig onderzoek worden ondersteund.

Wanneer zekerheid nodig is over de werking of capaciteit van een ventilatiesysteem, is een deskundige installateur de aangewezen partij.

21Praktische checklist: ventilatie bij woningverkoop

Gebruik deze checklist wanneer je jouw woning wilt verkopen.

Ventilatiesysteem

Checklist
  • Breng het aanwezige ventilatiesysteem in kaart.
  • Stel vast of natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie of balansventilatie aanwezig is.
  • Controleer of een WTW-installatie aanwezig is.
  • Noteer het merk en type van de ventilatie-unit.
  • Controleer het installatiejaar.
  • Controleer de bediening en eventuele sensoren.
  • Controleer de werking van de ventilatiebox.
  • Inventariseer bekende storingen.
  • Let op ongebruikelijke geluiden.
  • Controleer de aanwezige ventilatieroosters.

Ventilatievoorzieningen

Checklist
  • Controleer de afzuigpunten in keuken, badkamer en toilet.
  • Controleer of de roosters bruikbaar zijn.
  • Inventariseer eventuele aanpassingen na renovaties.
  • Controleer of de ventilatiekanalen eerder zijn gereinigd.
  • Controleer of de ventielen correct zijn geplaatst.
  • Controleer of voldoende lucht door de woning kan stromen.

Onderhoud en documentatie

Checklist
  • Verzamel onderhoudsrapporten.
  • Zoek facturen van reparaties op.
  • Verzamel installatiehandleidingen.
  • Controleer garantievoorwaarden.
  • Verzamel eventuele inregelrapporten.
  • Controleer of een onderhoudscontract bestaat.
  • Vraag zo nodig informatie op bij de VvE.

Voorbereiding op de verkoop

Checklist
  • Bespreek bekende gebreken met je verkoopmakelaar.
  • Vul de verkoopvragenlijst zorgvuldig in.
  • Laat terugkerende storingen onderzoeken.
  • Laat bekende technische problemen deskundig beoordelen.
  • Maak onderscheid tussen herstelde problemen en bestaande gebreken.
  • Doe geen ongefundeerde uitspraken over de prestaties.
  • Zorg dat relevante documentatie beschikbaar is voor potentiële kopers.

23Conclusie: goede ventilatie draagt bij aan een gezonde en goed onderhouden woning

Ventilatie is een belangrijk onderdeel van de technische kwaliteit van een woning. Het zorgt voor de afvoer van vochtige en vervuilde lucht en draagt bij aan een comfortabel binnenklimaat.

Bij woningverkoop is het daarom verstandig om het aanwezige ventilatiesysteem zorgvuldig te inventariseren.

Of het nu gaat om natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie, balansventilatie of een WTW-installatie: de werking, het onderhoud en de technische staat verdienen aandacht.

Controleer de ventilatiebox, ventilatieroosters, ventielen, kanalen en eventuele sensoren. Verzamel onderhoudsrapporten, handleidingen en facturen. Besteed daarnaast aandacht aan bekende storingen, geluidsoverlast en problemen met vocht of schimmel.

Een verouderd ventilatiesysteem hoeft niet automatisch te worden vervangen. Soms is reiniging, onderhoud of opnieuw inregelen voldoende. Bij terugkerende storingen of een onvoldoende functionerend systeem kan aanvullend onderzoek verstandig zijn.

Voor jou als verkoper is vooral transparantie belangrijk. Maak duidelijk welk systeem aanwezig is, welk onderhoud is uitgevoerd en welke bekende aandachtspunten bestaan.

Een goed gedocumenteerd ventilatiesysteem geeft potentiële kopers meer inzicht in de technische voorzieningen van de woning en voorkomt onnodige onduidelijkheid tijdens het verkoopproces.

Veelgestelde vragen

Moet een woning verplicht een mechanisch ventilatiesysteem hebben?

Niet iedere bestaande woning hoeft over een mechanisch ventilatiesysteem te beschikken. De vereiste ventilatievoorzieningen hangen onder meer af van de bouwregelgeving die op de woning en eventuele verbouwingen van toepassing is.

Moet ik mijn ventilatiesysteem laten keuren voordat ik mijn woning verkoop?

Nee. Er bestaat geen algemene verplichting om ieder ventilatiesysteem vanwege de verkoop volledig te laten keuren. Bij bekende storingen of vermoedelijke gebreken kan een technische controle wel verstandig zijn.

Moet ik een oude ventilatiebox vervangen?

Niet automatisch. De technische staat, werking, het onderhoud en eventuele storingen zijn bepalend. Soms is onderhoud voldoende; in andere situaties kan vervanging verstandig zijn.

Wat is het verschil tussen mechanische ventilatie en balansventilatie?

Bij mechanische ventilatie wordt doorgaans vervuilde lucht mechanisch afgevoerd en komt verse lucht via roosters of andere voorzieningen binnen. Bij balansventilatie worden zowel de toevoer als de afvoer mechanisch geregeld.

Wat betekent WTW bij ventilatie?

WTW staat voor warmteterugwinning. De warmte uit afgevoerde lucht wordt gebruikt om de binnenkomende buitenlucht voor te verwarmen.

Moet ik een defecte ventilator melden?

Wanneer je weet dat de ventilator defect is of structureel niet goed functioneert, is het verstandig dit als relevant aandachtspunt met de koper te delen.

Kan slechte ventilatie schimmel veroorzaken?

Onvoldoende ventilatie kan bijdragen aan een hoge luchtvochtigheid en schimmelvorming. Schimmel kan echter ook andere oorzaken hebben, zoals lekkages of bouwkundige gebreken.

Is geluidsoverlast van ventilatie een gebrek?

Niet ieder geluid betekent dat sprake is van een gebrek. Aanhoudende of ongebruikelijke geluidsoverlast kan wel wijzen op vervuiling, slijtage of een technische storing. Laat de oorzaak zo nodig onderzoeken.

Moet ik de ventilatiekanalen laten reinigen voordat ik mijn woning verkoop?

Er bestaat geen algemene verkoopverplichting om de ventilatiekanalen te reinigen. Wanneer onderhoud nodig is of de werking onvoldoende is, kan reiniging verstandig zijn.

Heeft een WTW-installatie invloed op het energielabel?

Een WTW-installatie kan bijdragen aan de energieprestatie van een woning. De uiteindelijke invloed hangt af van de installatie en de geldende beoordelingsmethodiek.

Wat als de ventilatiekanalen gemeenschappelijk zijn bij een appartement?

De verantwoordelijkheid kan bij de VvE liggen, afhankelijk van de splitsingsakte en het reglement. Controleer daarom welke onderdelen privé en welke gemeenschappelijk zijn.

Mag ik ventilatieroosters dichtmaken als ze tocht veroorzaken?

Het zonder meer afsluiten van ventilatievoorzieningen kan de luchtkwaliteit en luchtstroming nadelig beïnvloeden. Laat bij tochtklachten onderzoeken of de roosters of het systeem goed functioneren en passend zijn ingesteld.

Kan ik een mechanisch ventilatiesysteem vervangen door een WTW-installatie?

Dat kan in bepaalde situaties, maar het is afhankelijk van de bouwkundige mogelijkheden, beschikbare ruimte, kanalen en technische opzet van de woning. Een deskundige installateur kan de mogelijkheden beoordelen.

Ben ik aansprakelijk voor ventilatieproblemen die na de verkoop worden ontdekt?

Niet automatisch. De beoordeling hangt onder meer af van de aard van het probleem, de kennis van de verkoper, de onderzoeksmogelijkheden van de koper en de afspraken in de koopovereenkomst.

Een woning hoeft niet over de modernste ventilatietechniek te beschikken om aantrekkelijk te zijn voor kopers. Wel moet duidelijk zijn hoe de woning wordt geventileerd, hoe het systeem functioneert en welke bekende aandachtspunten er bestaan.

HoReSa.nl staat voor betrouwbare informatie, transparantie en een professionele presentatie van woningen. Door ventilatie tijdig te beoordelen en relevante documentatie beschikbaar te stellen, kunnen verkopers en kopers met meer duidelijkheid het verkoopproces doorlopen.

Bekijk de tarieven

Bronnen

Deel dit artikel

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen persoonlijk financieel, fiscaal of juridisch advies. Regels, bedragen en voorwaarden kunnen veranderen. Laat je bij een concrete beslissing adviseren door een deskundige.

Lees verder

Alle artikelen
Ventilatie bij woningverkoop: wat moet je melden? | HoReSa.nl