Zonnepanelen: wat zijn de mogelijkheden, kosten en aandachtspunten?

01Hoe werken zonnepanelen?

Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektrische energie. Dit gebeurt met behulp van zonnecellen die meestal zijn gemaakt van silicium.

Wanneer zonlicht op de zonnecellen valt, ontstaat gelijkstroom. Deze elektriciteit kan niet rechtstreeks worden gebruikt door de meeste huishoudelijke apparaten. Daarom wordt een omvormer toegepast die de gelijkstroom omzet in wisselstroom.

De opgewekte elektriciteit kan vervolgens op drie manieren worden gebruikt:

• Direct eigen verbruik: de elektriciteit wordt meteen gebruikt door apparaten in de woning.
• Teruglevering: wanneer er meer elektriciteit wordt opgewekt dan op dat moment nodig is, wordt het overschot teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.
• Opslag: met een geschikte thuisbatterij kan een deel van de opgewekte elektriciteit tijdelijk worden opgeslagen voor later gebruik.

Een belangrijk uitgangspunt is dat zonnepanelen vooral financieel voordeel opleveren wanneer de opgewekte elektriciteit direct in de woning wordt gebruikt. Daardoor hoeft minder elektriciteit van de energieleverancier te worden afgenomen.

02Welke soorten zonnepanelen zijn er?

Er zijn verschillende soorten zonnepanelen verkrijgbaar. De verschillen zitten onder meer in de gebruikte zonneceltechniek, het rendement, de uitstraling en de constructie.

Monokristallijne zonnepanelen

Monokristallijne zonnepanelen worden veel toegepast op woningen. De zonnecellen bestaan uit één kristalstructuur en hebben doorgaans een relatief hoog rendement.

Deze panelen zijn vaak herkenbaar aan hun donkere, egale uitstraling. Ze zijn geschikt voor woningen waar een goede energieopbrengst per vierkante meter belangrijk is.

Polykristallijne zonnepanelen

Polykristallijne zonnepanelen bestaan uit meerdere kristalstructuren. Ze zijn herkenbaar aan hun vaak blauwachtige uitstraling.

Deze panelen werden vroeger veel toegepast, maar zijn door de ontwikkeling van moderne zonneceltechnieken minder dominant geworden in de particuliere markt.

Glas-glas zonnepanelen

Bij glas-glas zonnepanelen bestaat zowel de voorzijde als de achterzijde uit glas. Dit kan voordelen bieden op het gebied van duurzaamheid en bescherming van de zonnecellen.

De daadwerkelijke prestaties en levensduur zijn afhankelijk van de productkwaliteit, de constructie en de garantievoorwaarden.

Glas-folie zonnepanelen

Bij glas-folie zonnepanelen bestaat de voorzijde uit glas en de achterzijde uit een kunststof folie. Dit is een veelgebruikte constructie bij reguliere zonnepanelen.

Zonnepanelen met geïntegreerde technologie

Sommige zonnepanelen beschikken over aanvullende technologie, zoals geïntegreerde vermogenselektronica of optimizers. Daarmee kan de opbrengst van afzonderlijke panelen beter worden gemonitord of kan de invloed van bepaalde schaduwproblemen worden beperkt.

Niet iedere woning heeft dergelijke technologie nodig. De meerwaarde hangt af van de dakindeling, de schaduw en de gekozen installatie.

03Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?

Niet ieder dak is automatisch geschikt voor zonnepanelen. Voordat je een installatie laat plaatsen, moet worden onderzocht of het dak voldoende ruimte, draagkracht en een geschikte ligging heeft.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• De oriëntatie van het dak.
• De hellingshoek.
• De beschikbare dakoppervlakte.
• De aanwezigheid van schoorstenen, dakkapellen en dakramen.
• Schaduw door bomen of omliggende gebouwen.
• De staat van de dakbedekking.
• De draagkracht van de dakconstructie.
• De bereikbaarheid van het dak.

Dakoriëntatie

De richting waarin het dak ligt, heeft invloed op de opbrengst.

Een dak op het zuiden kan bij een geschikte hellingshoek een hoge jaarlijkse opbrengst realiseren. Een oost-westopstelling kan juist zorgen voor een meer gespreide elektriciteitsproductie over de dag.

Een dak op het oosten wekt relatief veel elektriciteit op in de ochtend. Een dak op het westen produceert juist meer in de middag en vroege avond.

Dit kan interessant zijn voor huishoudens die hun elektriciteitsverbruik over de dag willen spreiden.

Een dak op het noorden is niet automatisch ongeschikt, maar de opbrengst kan aanzienlijk lager zijn. Een berekening op basis van de specifieke dakligging is daarom belangrijk.

Hellingshoek

Ook de hellingshoek van het dak beïnvloedt de opbrengst.

De optimale hoek hangt samen met de oriëntatie en de locatie. Een afwijkende hellingshoek betekent niet dat zonnepanelen niet interessant zijn.

Een installateur kan op basis van de dakgegevens berekenen welke opstelling het meest geschikt is.

Schaduw

Schaduw kan de opbrengst van zonnepanelen verminderen.

Denk aan schaduw van:

• Bomen.
• Schoorstenen.
• Dakkapellen.
• Naastgelegen gebouwen.
• Hogere delen van het eigen dak.
• Andere obstakels in de omgeving.

Bij een installatie met meerdere panelen kan schaduw op één gedeelte invloed hebben op de prestaties van andere panelen. De precieze invloed hangt af van de elektrische configuratie en toegepaste technologie.

Laat daarom vooraf een schaduwanalyse uitvoeren wanneer het dak gedeeltelijk wordt overschaduwd.

04Welke invloed heeft de dakconstructie?

Voordat zonnepanelen worden geplaatst, moet de dakconstructie worden gecontroleerd.

Een installatie bestaat niet alleen uit zonnepanelen. Ook de montagesystemen, bevestigingsmaterialen en bekabeling voegen gewicht toe aan het dak.

Bij een goed onderhouden dak vormt dit doorgaans geen probleem, maar bij oudere woningen of beschadigde constructies is extra aandacht nodig.

Controleer onder andere:

• De staat van de dakpannen of dakbedekking.
• De conditie van het dakbeschot.
• De staat van de dakbalken en spanten.
• Eventuele lekkages.
• De draagkracht van de constructie.
• De waterdichte afwerking van bevestigingspunten.
• De bereikbaarheid voor toekomstig onderhoud.

Wanneer de dakbedekking binnenkort moet worden vervangen, kan het verstandig zijn om eerst de dakrenovatie uit te voeren en daarna zonnepanelen te plaatsen.

Zo voorkom je dat de panelen op korte termijn opnieuw moeten worden verwijderd.

Bij platte daken moet daarnaast worden gekeken naar de manier waarop het montagesysteem wordt bevestigd en of de dakconstructie geschikt is voor eventuele ballast.

05Wat leveren zonnepanelen op?

De opbrengst van zonnepanelen wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Hoeveel elektriciteit een installatie jaarlijks produceert, hangt af van verschillende factoren.

Belangrijke factoren zijn:

• Het aantal zonnepanelen.
• Het vermogen per zonnepaneel.
• De oriëntatie van het dak.
• De hellingshoek.
• De hoeveelheid schaduw.
• De kwaliteit van de installatie.
• De werking van de omvormer.
• De weersomstandigheden.

Het vermogen van een zonnepaneel wordt meestal uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dit is het nominale vermogen onder gestandaardiseerde testomstandigheden.

Een paneel met een hoger wattpiekvermogen kan onder vergelijkbare omstandigheden meer elektriciteit produceren dan een paneel met een lager vermogen.

De werkelijke jaaropbrengst kan afwijken van de theoretische opbrengst. Daarom is het belangrijk om bij offertes niet alleen naar het totale vermogen te kijken, maar ook naar de verwachte jaarlijkse productie.

Voorbeeld van een installatie

Onderstaande voorbeelden geven een indicatie op basis van gangbare installaties met moderne zonnepanelen. De werkelijke opbrengst hangt af van de specifieke omstandigheden.

Het totale vermogen geeft een indruk van de installatie, maar zegt niet rechtstreeks hoeveel elektriciteit jaarlijks wordt opgewekt. Daarvoor moet ook rekening worden gehouden met de ligging en omstandigheden van het dak.

06Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

Het aantal benodigde zonnepanelen hangt af van het elektriciteitsverbruik, de beschikbare dakruimte en het doel van de installatie.

Een huishouden dat jaarlijks veel elektriciteit gebruikt, kan meer panelen nodig hebben dan een huishouden met een beperkt verbruik.

Het is echter niet vanzelfsprekend dat het verstandig is om het volledige jaarlijkse elektriciteitsverbruik met zonnepanelen te willen opwekken.

Dat komt doordat de productie en het verbruik niet altijd op hetzelfde moment plaatsvinden. In de zomer produceren zonnepanelen relatief veel elektriciteit, terwijl de opbrengst in de winter lager is.

Bovendien verandert de financiële waarde van teruggeleverde elektriciteit door het einde van de salderingsregeling.

Bij het bepalen van het aantal panelen moet daarom worden gekeken naar:

• Het huidige elektriciteitsverbruik.
• De verwachte toekomstige elektriciteitsbehoefte.
• Het gebruik van elektrische apparaten.
• De aanwezigheid van een elektrische auto.
• De mogelijke installatie van een warmtepomp.
• De beschikbare dakruimte.
• Het aandeel elektriciteit dat direct zelf kan worden gebruikt.

Een goed ontwerp sluit aan op het werkelijke en verwachte energiegebruik van de woning.

07Wat kosten zonnepanelen?

De kosten van zonnepanelen zijn afhankelijk van het aantal panelen, het vermogen, het type omvormer, het montagesysteem en de complexiteit van de installatie.

Ook de bereikbaarheid van het dak en eventuele aanpassingen aan de elektrische installatie kunnen invloed hebben op de totaalprijs.

Als indicatie publiceert Milieu Centraal voor gangbare installaties de volgende bedragen:

<text size="xs" color="secondary">Indicatieve bedragen op basis van de door Milieu Centraal gepubliceerde prijsvoorbeelden. De daadwerkelijke offerteprijs kan afwijken door materiaalkeuze, installatieomstandigheden en marktontwikkelingen.</text>

Vraag meerdere offertes aan en vergelijk niet alleen de totaalprijs.

Let bij het beoordelen van een offerte op:

• Het merk en type zonnepanelen.
• Het vermogen per paneel.
• De totale installatiecapaciteit.
• Het merk en type omvormer.
• De verwachte jaarlijkse opbrengst.
• Het montagesysteem.
• De bekabeling en elektrische aansluiting.
• De garantievoorwaarden.
• De monitoring van de installatie.
• De kosten voor eventuele aanpassingen aan de meterkast.
• De totale prijs inclusief installatie en btw.

Een installatie met de laagste aanschafprijs is niet automatisch de voordeligste keuze op lange termijn.

08Hoe zit het met de salderingsregeling vanaf 2027?

Een belangrijk aandachtspunt bij de aanschaf van zonnepanelen is de wijziging van de salderingsregeling.

Tot en met 31 december 2026 kunnen huishoudens de elektriciteit die zij terugleveren aan het elektriciteitsnet verrekenen met de elektriciteit die zij op een ander moment afnemen. Dit heet salderen.

<badge color="warning">Belangrijke wijziging per 1 januari 2027</badge>

Vanaf 1 januari 2027 stopt de wettelijke salderingsregeling.

Dat betekent dat teruggeleverde elektriciteit niet langer op dezelfde manier kan worden weggestreept tegen de elektriciteit die je later van het net afneemt.

Vanaf dat moment geldt:

• Je betaalt voor de elektriciteit die je van het elektriciteitsnet afneemt.
• Je ontvangt een terugleververgoeding voor de elektriciteit die je aan het net levert.
• Energieleveranciers mogen terugleverkosten in rekening brengen binnen de daarvoor geldende regels.
• Tot 1 januari 2030 moet de terugleververgoeding minimaal 50% bedragen van het kale leveringstarief, dus exclusief energiebelasting en btw.
• Elektriciteit die je direct zelf gebruikt, hoef je niet van de energieleverancier af te nemen.

De terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten bepalen samen hoeveel financieel voordeel je overhoudt aan de elektriciteit die je niet zelf gebruikt.

Het is daarom verstandig om bij de aanschaf van zonnepanelen niet uitsluitend uit te gaan van de financiële situatie vóór 2027.

Controleer ook de voorwaarden van je energiecontract. De tarieven en berekeningsmethoden kunnen per energieleverancier verschillen.

09Waarom wordt eigen verbruik steeds belangrijker?

Door het stoppen van de salderingsregeling wordt het financieel steeds belangrijker om de opgewekte elektriciteit direct zelf te gebruiken.

Wanneer zonnepanelen elektriciteit produceren terwijl er apparaten in de woning actief zijn, kan deze stroom rechtstreeks worden benut.

Voorbeelden van apparaten en toepassingen die je bewust op zonnige momenten kunt gebruiken zijn:

• Een wasmachine.
• Een vaatwasser.
• Een droger.
• Een elektrische boiler.
• Een elektrische auto.
• Een warmtepomp.
• Andere elektrische huishoudelijke apparaten.

Door het energieverbruik beter af te stemmen op de momenten waarop zonnepanelen elektriciteit produceren, kan het eigen verbruik toenemen.

Dit wordt ook wel energiemanagement genoemd.

Sommige systemen kunnen apparaten automatisch inschakelen wanneer er voldoende zonnestroom beschikbaar is. Daarmee kan het gebruik van eigen opgewekte elektriciteit verder worden geoptimaliseerd.

10Heb je een thuisbatterij nodig bij zonnepanelen?

Een thuisbatterij kan elektriciteit opslaan die overdag door zonnepanelen wordt opgewekt. Deze elektriciteit kan vervolgens op een later moment worden gebruikt, bijvoorbeeld in de avond.

Hierdoor kan een huishouden een groter deel van de eigen opgewekte elektriciteit zelf benutten.

Toch is een thuisbatterij niet automatisch een financieel aantrekkelijke investering.

Bij de beoordeling moet rekening worden gehouden met:

• De aanschafprijs.
• De opslagcapaciteit.
• Het laad- en ontlaadvermogen.
• Het rendement van de batterij.
• De levensduur.
• De garantievoorwaarden.
• De hoeveelheid elektriciteit die anders zou worden teruggeleverd.
• De elektriciteitstarieven en eventuele terugleverkosten.

Ook moet worden gekeken naar de technische aansluiting op de zonnepanelen en de bestaande elektrische installatie.

Een thuisbatterij kan interessant zijn wanneer het energieverbruik en de opwekking goed op elkaar kunnen worden afgestemd. De financiële haalbaarheid moet echter per woning worden doorgerekend.

11Is er subsidie of btw-voordeel voor zonnepanelen?

Voor particuliere woningeigenaren bestaat geen algemene landelijke aanschafsubsidie voor zonnepanelen.

Wel zijn er verschillende financiële mogelijkheden die de investering kunnen ondersteunen.

Btw op zonnepanelen

Sinds 2023 geldt een btw-tarief van 0% voor de levering en installatie van zonnepanelen op of bij woningen.

Dit betekent dat particuliere woningeigenaren bij een installatie die aan de voorwaarden voldoet geen 21% btw over de zonnepanelen en de installatie betalen.

Financieringsmogelijkheden

Voor de financiering van zonnepanelen kan onder bepaalde voorwaarden gebruik worden gemaakt van de Energiebespaarlening via het Nationaal Warmtefonds.

Ook kunnen sommige gemeenten aanvullende regelingen aanbieden.

De beschikbaarheid en voorwaarden verschillen per gemeente en financieringsvorm.

Controleer daarom vooraf welke mogelijkheden op dat moment beschikbaar zijn.

12Hebben zonnepanelen invloed op het elektriciteitsnet?

Zonnepanelen leveren elektriciteit terug aan het openbare elektriciteitsnet wanneer de woning meer produceert dan op dat moment verbruikt.

Het elektriciteitsnet moet deze teruggeleverde elektriciteit verwerken.

In sommige gebieden is het elektriciteitsnet zwaar belast. Dit wordt ook wel netcongestie genoemd.

Netcongestie kan gevolgen hebben voor de mogelijkheden om elektriciteit terug te leveren of om nieuwe aansluitingen en grotere installaties te realiseren.

Daarom is het verstandig om vooraf te controleren of er bijzonderheden gelden voor de aansluiting en de lokale netsituatie.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• De capaciteit van de bestaande elektriciteitsaansluiting.
• De mogelijkheden van de omvormer.
• De technische eisen van de netbeheerder.
• De eventuele noodzaak van aanpassingen aan de meterkast.
• De registratie van de zonnepanelen.
• De mogelijkheden voor teruglevering.

Na installatie moeten zonnepanelen worden aangemeld via Energieleveren.nl. Ook moet de installatie voldoen aan de toepasselijke technische en veiligheidsvoorschriften.

13Waar moet je op letten bij de installatie?

Een professionele installatie is belangrijk voor de veiligheid, betrouwbaarheid en opbrengst van zonnepanelen.

Laat de werkzaamheden uitvoeren door een deskundige installateur die ervaring heeft met het betreffende type dak.

Controleer vooraf:

• Of het montagesysteem geschikt is voor het daktype.
• Of de dakconstructie voldoende draagkracht heeft.
• Of de bevestiging veilig en waterdicht wordt uitgevoerd.
• Of de bekabeling correct wordt aangelegd.
• Of de omvormer geschikt is voor het aantal panelen.
• Of de elektrische aansluiting aan de geldende voorschriften voldoet.
• Of de meterkast eventueel moet worden aangepast.
• Of de installatie correct wordt aangemeld.
• Of de opleverdocumentatie wordt verstrekt.

Vraag ook naar de garantie op de zonnepanelen, de omvormer, de montage en de uitgevoerde werkzaamheden.

Bewaar de technische documentatie en de gegevens van de installatie. Deze informatie kan later van belang zijn bij onderhoud, storingen of verkoop van de woning.

14Heb je toestemming nodig voor zonnepanelen?

Bij een reguliere woning is het plaatsen van zonnepanelen vaak mogelijk zonder omgevingsvergunning. Toch kunnen er situaties zijn waarin aanvullende regels of toestemmingen gelden.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij:

• Monumentale panden.
• Beschermde stads- of dorpsgezichten.
• Appartementen met een Vereniging van Eigenaars (VvE).
• Woningen met bijzondere dakconstructies.
• Situaties waarin zonnepanelen het uiterlijk van een beschermd gebouw veranderen.

Bij een appartement is het dak doorgaans een gemeenschappelijk onderdeel van het gebouw. Een individuele eigenaar kan daarom niet zonder meer zelfstandig zonnepanelen op het gemeenschappelijke dak plaatsen.

De VvE moet dan beoordelen of plaatsing mogelijk is en onder welke voorwaarden.

Controleer bij twijfel vooraf de regels van de gemeente, de VvE en eventuele andere betrokken partijen.

15Welk onderhoud hebben zonnepanelen nodig?

Zonnepanelen hebben over het algemeen weinig onderhoud nodig. Toch is het verstandig om de installatie regelmatig te controleren.

Aandachtspunten zijn:

• Controleer periodiek de opbrengst van de zonnepanelen.
• Controleer of de omvormer normaal functioneert.
• Let op foutmeldingen of storingen.
• Controleer of er zichtbare beschadigingen zijn.
• Controleer de bevestiging wanneer daar aanleiding voor is.
• Laat elektrische onderdelen bij problemen door een deskundige inspecteren.

In veel situaties is het niet nodig om zonnepanelen regelmatig professioneel te laten reinigen. Regen spoelt een groot deel van het vuil weg.

Bij sterke vervuiling of een duidelijk verminderde opbrengst kan onderzoek naar de oorzaak verstandig zijn.

Let ook op de levensduur van de omvormer. Deze kan korter zijn dan de levensduur van de zonnepanelen zelf. Houd daarom rekening met mogelijke vervanging tijdens de gebruiksperiode van de installatie.

16Wat is de levensduur van zonnepanelen?

Zonnepanelen zijn bedoeld voor langdurig gebruik. Veel fabrikanten geven product- en vermogensgaranties die over een periode van tientallen jaren lopen.

De werkelijke levensduur is afhankelijk van de productkwaliteit, installatieomstandigheden en het onderhoud.

Na verloop van tijd kan het vermogen van zonnepanelen geleidelijk afnemen. Dit betekent niet dat de panelen plotseling niet meer functioneren, maar wel dat de jaarlijkse elektriciteitsproductie langzaam kan dalen.

Bij de aanschaf is het verstandig om onderscheid te maken tussen:

• Productgarantie.
• Vermogensgarantie.
• Garantie op de omvormer.
• Garantie op het montagesysteem.
• Garantie op de installatie.

Een lange vermogensgarantie zegt niet automatisch alles over de kwaliteit van het product. Bekijk daarom ook de voorwaarden en de betrouwbaarheid van de leverancier.

17Hebben zonnepanelen invloed op de woningwaarde?

Zonnepanelen kunnen de aantrekkelijkheid van een woning vergroten, vooral wanneer ze onderdeel zijn van een goed uitgevoerde verduurzaming.

Voor potentiële kopers kan het interessant zijn dat de woning zelf elektriciteit produceert. Dit kan bijdragen aan lagere energielasten en een betere energieprestatie.

Mogelijke voordelen bij verkoop zijn:

• Een lagere afhankelijkheid van elektriciteit van de energieleverancier.
• Mogelijk lagere energiekosten.
• Een betere uitgangspositie voor verdere verduurzaming.
• Een installatie die al aanwezig is en niet meer door de koper hoeft te worden aangeschaft.
• Een mogelijke bijdrage aan een gunstiger energielabel.

De invloed op de verkoopwaarde is afhankelijk van de kwaliteit, leeftijd en omvang van de installatie en de overige kenmerken van de woning.

Ook de eigendomssituatie is belangrijk. Bij geleasede zonnepanelen of een financiering moet duidelijk zijn welke verplichtingen bij de woning horen en of deze overdraagbaar zijn.

Bewaar daarom de aankoopfactuur, garantievoorwaarden, opbrengstgegevens en technische documentatie.

18Veelgemaakte fouten bij de aanschaf van zonnepanelen

Bij het kopen en installeren van zonnepanelen worden regelmatig keuzes gemaakt die op termijn financieel of technisch minder gunstig kunnen uitpakken.

Veelvoorkomende fouten zijn:

• Alleen naar het aantal panelen kijken: het totale vermogen en de verwachte opbrengst zijn belangrijker dan alleen het aantal panelen.
• Geen schaduwanalyse uitvoeren: obstakels kunnen de opbrengst aanzienlijk verminderen.
• De dakconstructie niet controleren: bestaande gebreken kunnen later voor problemen zorgen.
• Een installatie te groot dimensioneren: een hoge productie betekent niet automatisch een hoger financieel rendement.
• De salderingsregeling niet meenemen: de financiële berekening moet rekening houden met de situatie vanaf 2027.
• Terugleverkosten vergeten: deze kunnen het financiële voordeel verminderen.
• Alleen de aanschafprijs vergelijken: garantie, installatiekwaliteit en omvormer zijn eveneens belangrijk.
• Geen aandacht besteden aan eigen verbruik: direct gebruik van opgewekte elektriciteit wordt steeds belangrijker.
• Geen rekening houden met toekomstige plannen: bijvoorbeeld de aanschaf van een elektrische auto of warmtepomp.
• Documentatie niet bewaren: dit kan bij onderhoud, garantie en verkoop problemen veroorzaken.

Een goede voorbereiding voorkomt onnodige kosten en helpt om een installatie te kiezen die aansluit bij de woning en het energieverbruik.

Checklist: waar moet je op letten bij zonnepanelen?

Gebruik deze checklist voordat je zonnepanelen aanschaft.

Conclusie

Zonnepanelen kunnen een waardevolle investering zijn voor woningeigenaren die hun woning willen verduurzamen en zelf elektriciteit willen opwekken. De techniek biedt mogelijkheden om minder elektriciteit van het net af te nemen en de energiekosten te beïnvloeden.

De financiële beoordeling verandert echter door het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027. Daardoor worden het eigen verbruik, de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten steeds belangrijker.

Een goede installatie begint met een beoordeling van het dak, de constructie, de ligging en het elektriciteitsverbruik. Door vooraf verschillende offertes te vergelijken en rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen, kan een installatie worden gekozen die past bij de woning.

Bij HoReSa Makelaars kijken we niet alleen naar de huidige staat en marktpositie van vastgoed, maar ook naar de mogelijkheden om woningen op lange termijn energiezuinig, aantrekkelijk en waardevast te houden.